درعلم اخلاق، تکبر از رذایل اخلاقی و یکی از اسباب غضب الهی به شمار می‌آید. حتی برخی آن را منشأ سایر رذایل دانسته و با شرک در یک مرتبه نهاده‌اند.
تکبر به معنی خود برتر بینی و نقطه مقابل آن تواضع است .تواضع در علم اخلاق یک رفتار نیست بلکه یک حالت قلبی است یعنی فرد در درونش احساس کند که از کسی برتر نیست .
پیامدهای تکبر:
آلودگی به شرک وکفر
نخستین مفسده تکبر که از همه خطرناکتر است آلودگی به شرک و کفر است!آیا کفر ابلیس و انحراف او از مسیر توحید سرچشمهای جز کبر داشت؟
درحدیثی میخوانیم که راوی از امام صادق علیه السلام درباره کمترین درجه «الحاد» سؤال کرد، حضرت فرمود: « إنّ الكِبرَ أدناهُ ؛ « کمترین درجه کفر و الحاد، تکبر است.»
2- محروم شدن از علم و دانش
انسانهای متکبربه آسانی حاضر نمی‌شوند
بهترین دانشها و والاترین حکمتها را از افراد هم ردیف و یا زیردست خود بپذیرد. آنها علوم و دانشهایی را قبول دارند که از فکر خودشان بجوشد در حالیکه صفت کبر و غرور اجازه نمیدهد مطلب مهمی از فکر آنان بجوشد، به همین دلیل در حدیث معروف «هشام بن حکم» از امام کاظم علیه السلام میخوانیم:« إنّ الزَّرعَ يَنبُتُ في السَّهلِ و لا يَنبُتُفي الصَّفا ؛ فكذلكَ الحِكمَةُ تَعمُرُ في قَلبِ المُتَواضِعِ ، و لا تَعمُرُ في قَلبِ المُتَكبِّرِ الجَبّارِ ؛ لأنّ اللّهَ جَعلَالتَّواضُعَ آلَةَ العَقلِ ، و جَعَلَ التَّكبُّرَ مِن آلَةِ الجَهلِ»؛ « همانا زراعت در دشت مىرويد و روى تخته سنگ برآمده نمى رويد.حكمت نيز چنين است، در دل شخص فروتن آباد مىشود و در دل انسان متكبّرو گردن فراز آباد نمىشود.
۳ـسرچشمه بسیاری از گناهان
اگر در حالات افراد حسود، حریص، بدزبان و آلوده به انواع گناهان دقت کنید، میبینید سرچشمه همه این رذایل در وجود آنها را تکبر تشکیل میدهد.
درحدیثی امیرالمؤمنین علیه السلام میفرمایند:
« الحِرصُ و الكِبرُ و الحَسَدُ دَواعٍ إلى التَقَحُّمِ في الذُّنوبِ»
«حرص، تکبر و حسد سبب می‌شود که انسان در انواع گناهان فرو رود.»
4- مایه تنفر و پراکندگی مردم
از بلاهای مهمی که بر سر متکبران وارد می‌شود، انزوای اجتماعی و پراکندگی مردم از اطراف آنهاست.
امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمایند:
« لَيسَ لِمُتَكبِّرٍ صَديقٌ»
« شخص متكبّر، از دوست بى بهره است.
راه‌های درمان تکبر
علمای اخلاق برای داشتن تواضع چند راه کار علمی و عملی ارائه داده‌اند .
راهکارهای علمی عبارتند از:
۱ـ ارزش کار هر کسی به خاتمه آن است. چه بسیار کسانی بودند که در ظاهر مقامات معنوی بالایی داشتند ولی در امتحانات لغزیدند و عاقبت بخیر نشدند .اگر به اصطلاح به این مثل توجه داشته باشیم که جوجه را آخر پاییز می‌شمارند دیگر جایی برای تکبر باقی نمی‌ماند .
۲ـ ارزش انسانها به اخلاص و طهارت باطنی و محبت به پروردگار و اولیا ی اوست. صرف اینکه ظاهرا به دستور دینی عمل می‌کنیم و در جرگه مومنان هستیم کفایت نمی‌کند ملاک ارزش گذاری، خلوص درونی و محبت به خداوند است.
۳ ـ هیچکس در عالم مالک هیچ کمالی نیست و هرچه هست متعلق به خداست یعنی انسان بداند همان کمالی که باعث تکبر او شده مالک حقیقی آن خداوند است و انسان در فقر و نداری محض است .
۴ـ درمان حقیقی صفت تکبر و راه رسیدن به تواضع توحید است چون انسان با توحید می‌آموزد که مالک هیچ کمالی نیست و فقط آیینه ی کمالات و زیبایی پروردگار است و هر چیزی که دارد فقط امانتی است که خداوند به او داده و هرچه این کمالات بیشتر باشد نه تنها تکبرش نباید بیشتر باشد بلکه مسئولیتش سنگین‌تر می‌شود درنتیجه هرچه میزان توحید انسان قوی‌تر شود تواضع انسان بیشتر می‌شود و با تمام وجود اعتراف می‌کند که( لِلّٰه ِما فی الْسَّماواتِ وَالْاَرض. آنچه در آسمان‌ها و زمین است متعلق به پروردگار است)
راهکارهای عملی درمان تکبر:
اول .مداومت بر عبادت و طول سجود و اظهار عبودیت در درگاه خداوند یعنی انسان در درگاه الهی پیشانی خود را بر خاک بساید و با زاری عرض کند که «خداوندا !من فقیر و بیچاره هستم و چیزی برای خود ندارم و هرچه هست متعلق به توست» این حالت باعث می‌شود که توحید آهسته آهسته در قلب انسان بنشیند.
دوم .اعتراف کردن به حق در همه حالات و شرایط زندگی یعنی انسان تلاش کند هر جایی وقتی حق را تشخیص داد حتی اگر به ضرر او باشد باز هم باید به آن اعتراف کند . سوم دوری کردن از هر چیزی که زمینه‌ای برای تکبر را در انسان فراهم می‌کند به عنوان مثال دوری کردن از جاهایی که دیگران به مدح و تمجید انسان می‌نشیند چهارم. انجام دادن کارهایی که موجب شکسته شدن نفسانیت و خودخواهی‌های توهمی و پنداری انسان می‌شود به عنوان مثال می‌توان از اموری مثل نشستن در پایین مجلس زودتر سلام کردن پوشیدن لباس‌های ساده و دوری از تفاخر و تکبر خدمت کردن به دیگران نام برد.
موضوعات: بدون موضوع
نظر دهید »
بسم الله الرحمن الرحیم
در این زمانه که دیگر هیچ چیز سرجایش نیست دلم وجود مادری را میخواهد که بتوانم آرامش را درکنار او لمس وتجربه کنم چرا که وقتی اسم بزرگواری چون مادرم‌فاطمه وقتی میتواند با دل من معجزه کند پس وجودش ببین چگونه بر این جهان میتواند صفا وآرامش بخشد. مادرم‌فاطمه تو همیشه برای من یک الگو برای رسیدن به سعادت بودی .هستی و خواهی بود
مادر مهربان هستی، فاطمه زهرا (س)، کاش می‌توانستم رو در رو و مقابل تو نشسته و چشم در چشم با تو سخن بگویم. هزاران ساعت حرف داشتم که با تو بگویم و هزاران بار می‌خواستم از وجود پربرکت تو، به سهم خویش مستفیض شوم. آرزو داشتم که می‌توانستم سر بر زانوانت گذاشته و غم‌های وجودم را با تو بازگو می‌کردم
.
خسته‌ام از هر آن چه بدی و تلخی در این دنیاست، خسته‌ام از تلاش‌‌های بی‌پایانی که هرگز به ثمر نمی‌رسند. کاش می‌توانستم به تو بگویم که چه قدر از آدم‌ها خسته‌ام. در این دنیا دیگر هیچ چیزی سر جای خود نیست و به هر جا بنگری، ظلم و ستم بیداد می‌کند. کاش تو الگوی تمام ما بودی. فرزندان بشر به جان یکدیگر افتاده و رحمی میان ما انسانها باقی نمانده است. کی می‌شود که نواده بزرگ تو، امام زمان (ع) ظهور کرده و ما را از این رنج دائمی نجات بخشد؟
نظر دهید » بسم الله الرحمن الرحیم
زندگی روستایی یعنی عشق وصمیمیت باهم بودن یعنی صدای دلنواز گنجشکان و شرشر آب روان یعنی یک زندگی به دور از دود وسروصداوافسردگی زندگی روستایی یعنی درمیان گل و سبزه پابه پای پروانه دویدن خندیدن از عمق وجود .در کنارچشمه نشستن وهم آواز شدن با چشمه یعنی خود خود خوشبختی یعنی خدا را در هر لحظه ملاقات کردن ودربین این همه آرامش آرام در گوش خدا بگویی خدایا شکرت
برای کسب اطلاعات بیشتر به ایلیا مراجعه کنید
در زندگی روستایی آرامش نقش اصلی را بازی می کند.یکی از مهمترین ویژگی ها و برتری های زندگی روستایی نسبت به زندگی شهری هم,همین آرامش است که تنها در روستاها می توان به آن رسید.زندگی در روستا آدمی را از هر جنجال و قیل و قال و دود و دم رهایی می بخشد.شاید بسیاری از شهرنشینان در همه ی زندگی خود آرامش یک شب مرد روستایی را نداشته باشند.
پس از، خیزش خورشید به پشت کوه ها و آمدن شب تیره در روستا شنیدن آوای سگان در آغاز شب و آوای خروسان در سپیده دم،آنچنان آرامشی به روستا نشینان می دهد که همواره آنان را همراه است.روستا نشینان همواره یار و یاور یکدیگرند و اگر دردی برای یکی از همسایگان پیش آید , دیگران او را درمانند. اما در زندگی شهری امروزی بسیاری از همسایگان حتا نام یکدیگر را نمی دانند چه برسد بخواهند یاور هم باشند !
در زندگی روستایی غذاها مزه ی دیگری می دهند و آدمی را به بیشتر خوردن وا می دارند . خوردن یک فنجان چای در روستا با شهر زمین تا آسمان فرق می کند !
می دانیم یکی از جذاب ترین صحنه ها که آدمی باید ببیند آمدن و رفتن خورشید است که تنها در روستا می توان نشست و با خیالی آسوده به آن نگاه کرد . اما در شهر ها صبح ها که از خواب بیدار می شویم چشممان به ساختمان های بلند بالایی می افتد که در روبرویمان ایستاده اند و حتی از تابیدن آفتاب به چهره ی خواب آلودمان هم جلوگیری می کنند . پسین ها هم که اصلا متوجه نمی شویم کی خورشید غروب کرده است !
شاید این سخن پیش آید که در روستا ابزارهای پیشرفته و امکانات کم است . در عوض از دلهره و هیاهو و دود و دم خبری نیست .
نظر دهید »
💫 بسم الله الرحمن الرحیم 💫
و من كلام له (علیه السلام) لما أظفره الله بأصحاب الجمل:
وَ قَدْ قَالَ لَهُ بَعْضُ أَصْحَابِهِ وَدِدْتُ أَنَّ أَخِي فُلَاناً كَانَ شَاهِدَنَا لِيَرَى مَا نَصَرَكَ اللَّهُ بِهِ عَلَى أَعْدَائِكَ. فَقَالَ لَهُ (علیه السلام) أَهَوَى أَخِيكَ مَعَنَا؟ فَقَالَ نَعَمْ. قَالَ فَقَدْ شَهِدَنَا، وَ لَقَدْ شَهِدَنَا فِي عَسْكَرِنَا هَذَا [قَوْمٌ] أَقْوَامٌ فِي أَصْلَابِ الرِّجَالِ وَ أَرْحَامِ النِّسَاءِ، سَيَرْعَفُ بِهِمُ الزَّمَانُ وَ يَقْوَى بِهِمُ الْإِيمَان.
سخنى از آن حضرت (ع)، چون خداوند در جنگ جمل پيروزش گردانيد:
يكى از ياران گفتش: اى كاش برادرم، فلان، مى بود و مى ديد كه چه سان خداوند تو را بر دشمنانت پيروز ساخته است. على (ع) از او پرسيد: آيا برادرت هوادار ما بود؟ گفت: آرى. على (ع) گفت: پس همراه ما بوده است. ما در اين سپاه خود مردمى را ديديم كه هنوز در صلب مردان و زهدان زنان هستند. روزگار آنها را چون خونى كه بناگاه از بينى گشاده گردد، بيرون آورد و دين به آنها نيرو گيرد
شرح:نقش نیت درپاداش اعمال بسیارمهم است واز نظر امیرالمومنین بالاترین و مهمترین پیوند بین انسانها پیوند اعتقادی ودلی و مکتبی است نه پیوند زبان و منافع اقتصادی و…
امیرالمومنین به حضور بالقوه و بالفعل وبه وسیله همت ومحبتی که به حضور در میدان جنگ داشته است حکم کرده که همین همت ومحبتی در آینده اگر بین تمام کسانی که حتی هنوز در رحم مادر هستند باشد باعث پراکندگی دشمن ودرنهایت پیروزی لشکر ایمان است.
گردر یمنی چو بامنی پیش منی
گرپیش منی چوبی منی دریمنی
من باتو چنانم ای نگار یمنی
خود درعجبم من توام یاتومنی
نظر دهید » 💫بسم‌الله الرحمن الرحیم 💫
گفتند:باپدرجمله بساز
گفتم من باپدرجمله نمیسازم
♥️دنیامومیسازم ♥️
پشتم به تو گرم است. نمیدانم اگر تو نبودی، زبانم چطور میچرخید، صدایت نزنم!
راستش را بخواهی، گاهی، حتی وقتی با تو کاری ندارم، برای دل خودم صدایت میزنم؛ بابا!
آنقدر با دستهایت انس گرفتهام که گاهی دلم لک میزند، دستانم را بگیری.
هر بار دستانم را میگیری، خیالم راحت می‌شود؛ میدانم که هوایم را داری و من میان ازدحام غریبی،
گم نمیشوم و تو هیچ وقت دستم را رها نمیکنی …
😘♥️روزت مبارک نازنینم♥️😘🥰
نظر دهید » 